Kinh nghiệm viết SOP (Statement of Purpose) 

Bài SOP để làm gì?
“The statement of purpose should convince readers– the faculty on the selection committee– that you have solid achievements behind you that show promise for your success in graduate study. Think of the statement of purpose as a composition with four different parts.” – UC Berkeley
Về nội dung, có trường yêu cầu rất rõ ràng bố cục của một bài SOP nhưng cũng có trường không yêu cầu. Dù thế nào đi nữa, một bài SOP vẫn phải đảm bảo bao trùm những nội dung sau:
Part 1: Introduce yourself, your interests and motivations
Tell them what you’re interested in, and perhaps, what sparked your desire for graduate study. This should be short and to the point; don’t spend a great deal of time on autobiography.
Part 2: Summarize your undergraduate and previous graduate career
a) Research you conducted. Indicate with whom, the title of the project, what your responsibilities were, and the outcome. Write technically, or in the style of your discipline.
Professors are the people who read these statements.
b) Important paper or thesis project you completed, as well as anything scholarly beyond your curricular requirements.
c) Work experience, especially if you had any kind of responsibility for testing, designing, researching or interning in an area similar to what you wish to study in graduate school.
Part 3: Discuss the relevance of your recent and current activities ()
If you graduated and worked prior to returning to grad school, indicate what optionalyou’ve been doing: company or non-profit, your work/design team, responsibilities, what you learned. You can also indicate here how this helped you focus your graduate studies.
Part 4: Elaborate on your academic interests
Here you indicate what you would like to study in graduate school in enough detail to convince the faculty that you understand the scope of research in their discipline, and are engaged with current research themes.
a) Indicate the area of your interests. Ideally, pose a question, define a problem, or indicate a theme that you would like to address, and questions that arise from contemporary research. This should be an ample paragraph!
(Nguồn: http://grad.berkeley.edu/admissions/apply/statement-purpose/)
SOP là bài viết mang tính cá nhân nên rất đa dạng. Phổ biến nhất là dạng bài SOP dẫn dắt người đọc bằng cách kể một câu chuyện họặc biến cố đã xảy ra tạo động lực cho việc ham muốn học tập, nghiên cứu một lĩnh vực nào đó. Ví dụ như trong một SOP tôi đã đọc, người viết kể một câu chuyện rất cảm động về người mẹ phải chống trọi với căn bệnh truyền nhiễm trong nhiều năm trời. Điều ấy khiến người viết nung nấu quyết tâm theo đuổi ngành public health với mong muốn nghiên cứu các phương pháp chữa căn bệnh truyền nhiễm đó để phục vụ cộng đồng và giúp đỡ những người có hoàn cảnh như mẹ. Bản thân tôi không có một câu chuyện đủ hấp dẫn và khác biệt, bù lại, tôi có lợi thế là đã làm nhiều việc nghiên cứu (dù chưa ra ngô ra khoai gì) nên tôi chọn cách viết trực diện, dựa theo format của một bài SOP ở trên.
Về độ dài, có trường quy định bài SOP dài không quá 1000 chữ hoặc 2 trang A4, có trường không yêu cầu. Tuy nhiên, văn phong khoa học nên ngắn gọn, xúc tích. Vả lại, committee cũng không có nhiều thời gian để review hồ sơ của mỗi applicant nên khối lượng 1000 chữ và 2 trang được khuyến khích và ngầm hiểu như một chuẩn mực để bài SOP không bị lan man.
Một vấn đề nữa có thể nhiều người không chú ý, nhưng cực kì quan trọng đó là đề cập các professor mà mình muốn làm cùng. Hầu hết các trường khi điền hồ sơ online đều yêu cầu liệt kê vài ba professor và hướng nghiên cứu dự kiến, tuy nhiên bài SOP vẫn nên đề cập lại trong phần “elaborate your research interests”.
Xung quanh việc này, một giáo sư của tôi khuyên rằng không nên nêu tên ai cả, mà chỉ nêu hướng chung chung mình muốn làm thôi. Lý do đưa ra là khi mình liệt kê tên một ai đó là tự đóng cánh cửa với các giáo khác. Theo giáo, có thể những người mình liệt kê không muốn tuyển mình, trong khi những người cần tuyển sinh viên lại không thấy được đề cập trong SOP thì có thể “tự ái” và không tuyển mình nữa. Cá nhân tôi lựa chọn cách đó là phân loại: những trường contact được giáo sư sẽ để tên, còn ngược lại, để chung chung. Tỷ lệ khoảng 60/40. Kết quả là trong những trường tôi được nhận có một trường không liệt kê tên giáo. Tuy nhiên, để được nhận fellowship từ trường, họ vẫn yêu cầu contact giáo sư sau khi nhận admission.
Nếu điền tên giáo sư, bao nhiêu là đủ? Tôi học được từ chị Hương (Stanford) để tên 3 giáo sư cho mỗi trường. Ba là con số vừa đẹp, vừa đủ.
Cuối cùng là việc đánh bóng SOP của mình. Tôi nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của anh Đức (USC) và chị Thắm (John Hopskin) trong quá trình viết SOP. Họ là những người đã góp ý và trực tiếp sửa SOP, giúp tôi hoàn thiện nội dung và cấu trúc bài SOP. Ngoài ra, vì là VEF fellow nên tôi được VEF giới thiệu Dr. Benson Chu sửa giúp bài viết của mình. Để tận dụng sự trợ giúp này, tôi nhờ anh Đức và chị Thắm sửa từ sớm, xong xuôi rồi mới nhờ Dr. Benson Chu sửa.
Nếu không có được sự trợ giúp của một người bản địa, tôi khuyên các bạn sử dụng dịch vụ editting online, với giá khoảng 7$/ 350 chữ (khoảng 20$ cho bài SOP) hoặc nhờ các thầy cô dạy tiếng Anh, ví dụ thầy Vũ. Chỉ cần sửa 1 lần cho toàn bộ quá trình apply, nộp trường nào thì cứ dựa theo sườn đó là được.
Thời gian biểu:
Lời khuyên đầu tiên là don’t wait until the last minute!

Đừng tin rằng mọi thứ sẽ đi theo đúng kế hoạch của chúng ta. Trong hầu hết mọi trường hợp, luôn có những sự việc xảy ra không theo ý muốn, bắt buộc chúng ta phải có phương án khác. Do vậy, nếu chúng ta không làm sớm, sẽ không còn thời gian cho chúng ta sửa sai. Ví dụ submit hồ sơ đúng ngày deadline, sẽ có thể gặp điều phiền toái nếu hôm đó mạng nhà chúng ta trục trặc hoặc chúng ta chợt nhận ra một lỗi sai nào đó trong hồ sơ của mình. Nói chung làm cập rập rất dễ gây những lỗi sai vụn vặt. Nên tránh.
Tôi suýt trả giá vì việc trì hoãn tạo tài khoản của các trường vì không biết là có một số trường yêu cầu submit hồ sơ rồi mới send reference request được (Send reference request tức là hệ thống sẽ gửi 1 email tới mỗi người giới thiệu mà chúng ta đề cập, kèm theo một đường link để người đó upload thư lên hệ thống). Suýt nữa thì gửi gấp quá, VEF rồi các giáo sư giới thiệu không kịp upload thư. Còn bạn tôi thì không được may mắn như vậy. Sau khi nhận được reference request, một trong ba giáo sư không đồng ý giới thiệu nữa vì ông ấy không có nhiều tiếp xúc để so sánh với các sinh viên khác của ông ấy. Vì submit đúng deadline nên không kịp đổi sang giáo sư khác và đương nhiên hồ sơ không đủ yêu cầu để xét vì thiếu reference.
Rất may là hầu hết các trường cho phép chúng ta submit reference request ngay sau khi lập tài khoản. Vì thế, hãy vào trang appy của trường, tạo tài khoản và thử send reference request càng sớm càng tốt, để người giới thiệu có thời gian valuate các thứ.
Như đã nói ở phần trước, các bước trong quá trình apply có thể tạm liệt kê ra như sau:
• Thi TOEFL
• Thi GRE
• Gửi điểm thi TOEFL, GRE
• Gửi bằng, bảng điểm công chứng tới trường
• Tìm trường, giáo
• Contact giáo sư
• Tạo tài khoản
• Viết SOP, LOR…
• Hoàn thành application form và submit
• Chờ đợi, bổ sung hồ sơ (nếu cần)
Deadline của các trường phân bổ từ đầu tháng 12 (Caltech 01/12, Stanford, CMU tầm 08/12, các trường top khác 15/12) tới tháng 2,3,4. Tuy nhiên, các trường top đầu thường deadline sớm, trước tháng 1. Ngoài ra, như đã nói ở phần trước, nộp càng sớm càng tốt. Lý do là một số trường xét tuyển theo các round cho tới khi đủ sinh viên thì thôi. Bởi vậy, có bạn nhận được admission từ rất sớm, có khi vừa mới submit xong được vài ngày, trong khi có những bạn cùng nộp chờ mãi vẫn chưa thấy hồi âm admission hay rejection. Chúng ta hình
dung là nếu nộp sớm, trước khi họ xét round 1, nếu không được chọn, bạn vẫn có thể có cơ hội ở round 2, round 3 khi xét cùng với các hồ sơ mới nộp. Lý tưởng nên nộp trước 15/12 đối với tất cả các trường ngay cả khi deadline của trường muộn hơn.
Thời gian thi TOEFL, GRE. Tuỳ điều kiện thời gian của mỗi người, tuy nhiên, chúng ta nên tính tới thời gian gửi điểm và deadline của các trường. Một số trường có thể chấp nhận report từ ETS tới muộn, một số thì không. Mất khoảng 2 tuần để report từ ETS tới được trường và mất khoảng 1 tuần sau khi thi để ETS bắt đầu gửi điểm. Vì vậy, nếu deadline là 15/12, chúng ta nên thi TOEFL, GRE trước ngày 15/11.
Gửi bảng điểm, bằng công chứng tới trường. Gần đây, hầu hết các trường chỉ yêu cầu nộp sau khi có admission, nhưng vẫn có một số trường yêu cầu nộp cùng với application. Yêu cầu chung là bảng điểm, bằng được dịch, công chứng bởi phòng hợp tác đào tạo quốc tế, đựng trong phong bì có dấu và chữ kí giáp lai. Để tiết kiệm tiền, các bạn nên gửi tất cả tới một người quen bên Mỹ, sau đó người này sẽ giúp bạn gửi trực tiếp tới các trường. Tổng cộng cả 2 quá trình này mất khoảng 2 tuần, với dịch vụ giá rẻ nhất.
Tìm trường, tìm giáo. Đây là quá trình cực kì tốn thời gian. Cá nhân tôi sử dụng bảng ranking của Usnews và google “best US schools in ABC”, “best US labs in ABC”. Từ đó, với mỗi trường tôi tìm ra khoảng 3 giáo sư rồi điền email, information vào file excel mà tôi sẽ nói trong phần quản lý hồ sơ dưới đây.

Comments

comments

Leave a Reply

error: Content is protected !!